Ojcowski Park Narodowy zajmuje szczególne miejsce na liście naszych podróży po Polsce. Tu postawiliśmy nasze pierwsze kroki na drodze ku odkrywaniu tajemnic Małopolski, co jak się później okazało, było początkiem większej przygody, trwającej do dziś. Nawet teraz, kiedy nasze plany podróżnicze sięgają drugiego krańca Polski, wciąż regularnie powracamy do Ojcowa. W tym czasie udało się nam przemierzyć wszystkie dostępne szlaki i poznać to miejsce na tyle dobrze aby służyć radą wśród naszych znajomych, zainteresowanych atrakcjami Ojcowskiego Parku Narodowego. W odpowiedzi na to zainteresowanie i postanowiliśmy stworzyć to małe kompendium wiedzy.

Ojcowski Park Narodowy. Najmniejszy nie znaczy nudny

Na terenie województwa małopolskiego znajduje się wiele ciekawych przyrodniczo miejsc, w których można odpocząć od miejskiego zgiełku. Pozwolimy sobie wspomnieć ,,tylko” o pięciu parkach narodowych. Niestety, nie zawsze dysponujemy wolnym czasem by pozwolić sobie na weekendowy czy nawet całodniowy wypad z dala od domu. W takiej sytuacji mamy kilka sprawdzonych miejsc w okolicach Krakowa, które chętnie odwiedzamy, a Ojcowski Park Narodowy jest bez wątpienia na czele tej listy.

Pamiętajmy jednak, że podobnie myśli wielu turystów i mieszkańców Krakowa, trzeba więc liczyć się z tym, że w tym najmniejszym z polskich parków narodowych i drugim najczęściej odwiedzanym w Małopolsce potrafi być w sezonie bardzo tłoczno. Co decyduje o tak dużej popularności tego miejsca? Jakie atrakcje skrywa Ojców?

Po pierwsze, park położony jest bardzo blisko Krakowa i stanowi doskonałe miejsce wypoczynku dla mieszkańców grodu Kraka, spragnionych odpoczynku i kontaktu z przyrodą. Turystów zaś kuszą opowieści o powstawaniu słynnych jurajskich skałek oraz chęć zobaczenia na własne oczy również tych najbardziej rozsławionych – takich jak chociażby słynna Maczuga Herkulesa czy Brama Krakowska, której zamknięcie zapowie koniec świata. Oprócz tego Ojcowski Park Narodowy z sezonu na sezon oferuje coraz więcej atrakcji, warto więc zaglądać tu regularnie. Jeśli nie masz samochodu to nic straconego, dojazd do Ojcowskiego Parku Narodowego z Krakowa możliwy jest autobusem lub rowerem!

Złota polska jesień w Ojcowskim Parku Narodowym

Stawy rybne w Dolinie Prądnika

Atrakcje w Ojcowskim Parku Narodowym

Jaskinie w Ojcowskim Parku Narodowym

Obszar zajmowany przez Ojcowski Park Narodowy jest turystycznie atrakcyjny z uwagi na licznie występujące jaskinie powstałe w wapiennych skałach Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Do tej pory doliczono się na terenie parku ponad 700 różnej wielkości jaskiń, przy czym dla turystów udostępnione są tylko dwie z nich:

Jaskinia Ciemna

Prowadzi do niej szlak zielony, a wejście znajduje się na zboczu Doliny Prądnika. Jaskinia ma długość 230 metrów i słynie jako stanowisko archeologiczne- niegdyś zamieszkiwali ją  Neandertalczycy. Wystarczy stanąć u jej wylotu, aby w pełni zrozumieć ich wybór. Ze zbocza Doliny Prądnika roztacza się doskonały widok na dno doliny, w którym z łatwością można było dostrzec zwierzynę. Podczas prac archeologicznych odnaleziono liczne ślady bytności człowieka, które można oglądać między innymi w Muzeum Archeologicznego w Krakowie. Na pamiątkę byłych mieszkańców jaskini utworzono niewielką ekspozycję przedstawiającą neandertalską rodzinę.

Jaskinia Łokietka

na Chełmowej Górze jest najdłuższą z jaskiń na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego i stanowi obowiązkowy punkt wycieczek. Grota składa się z kilku sal i korytarzy o długości 320 metrów. Zgodnie z ludowymi podaniami stanowiła legendarne miejsce schronienia przyszłego króla Polski Władysława Łokietka, który skrywał się tu ponoć przed swoim rywalem w walce o polską koronę. Według tradycji wejście do jaskini zasłaniała pajęcza sieć, a księcia spuszczono do niej po linie, dzięki czemu udało się zmylić żołnierzy czeskiego króla Wacława II, ścigających Władysława. Na pamiątkę jego pobytu poszczególne komory jaskini nazwano jak na siedzibę króla przystało: Rycerską, Sypialnią i Kuchnią.

Spośród wszystkich ojcowskich jaskiń tylko dwie są udostępnione turystom. Jeśli spodobała się Wam eksploracja ciemnych, zimnych i wilgotnych grot 😉 i czujecie niedosyt, koniecznie udajcie się na obrzeża parku w kierunku Dolinek Krakowskich, gdzie czekają dwie równie ciekawe, i co interesujące, prywatne jaskinie:

Jaskinia Nietoperzowa

to słynne stanowisko archeologiczne, na terenie którego odkryto liczne ślady bytności człowieka i szczątki zwierzęce- między innymi kilka tysięcy kłów niedźwiedzia jaskiniowego, a także kości hieny jaskiniowej, lwa jaskiniowego czy mamuta.

Jaskinia Wierzchowska

oferuje najdłuższą trasę turystyczną w Polsce, z 1000 metrów korytarzy aż 700 metrów udostępniono turystom.

Jeśli planujecie zwiedzać jaskinie, pamiętajcie by zabrać ze sobą coś cieplejszego do ubrania. Latem na zewnątrz może być 30 stopni, ale w jaskini temperatura utrzymuje się na stałym poziomie około 7-8 stopni Celsjusza.

Rekonstukcja stanowiska neandertalczyków przy Jaskini Ciemnej

Zabytkowa drewniana zabudowa Ojcowa i okolic

Na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego znajduje się drewniana zabudowa pochodząca z XIX i XX wieku. Po części to obiekty mieszkalne i gospodarcze, które wykorzystywała lokalna ludność. Drugą znaczącą grupą budynków są stare pensjonaty, wille i hotele służące kuracjuszom z ojcowskiego uzdrowiska.

Boroniówka Osada Młynarska

Siła wody w Dolinie Prądnika wykorzystywana była od średniowiecza. Do dziś ocalało kilkanaście młynów, a najcenniejsze z nich pochodzą z XIX wieku. Ze swojej strony szczególnie gorąco zapraszamy do odwiedzenia Osady Młynarskiej Boroniówka, starego młyna i tartaku. Wyjątkowo klimatyczne miejsce, które przed zniszczeniem uratowała para prawdziwych pasjonatów. Zapraszamy do naszej relacji z Osady Młynarskiej Boroniówka.

Wille ojcowskiego uzdrowiska

Zgadza się! W Ojcowie do czasu wybuchu drugiej wojny światowej funkcjonowało uzdrowisko, a do dzisiejszych czasów ocalały budynki, której dawniej służyły pensjonariuszom. Temu ciekawemu, ale mało znanemu, epizodowi z historii Doliny Prądnika poświęciliśmy osobny wpis.

Willa Koziarnia

Kilkukondygnacyjny, zbudowany z kamienia i drewna dwór ziemiański z okresu dwudziestolecia międzywojennego. Po więcej szczegółów zapraszamy do naszego wpisu poświęconego pięknej Dolinie Sąspowskiej.

Kaplica „Na Wodzie” p.w. św. Józefa Rzemieślnika (Robotnika)

Wybudowana w 1901 roku na miejscu dawnych łazienek zdrojowych w tzw. stylu szwajcarsko-ojcowskim. Jej nazwa nawiązuje do miejscowej tradycji, według której rosyjski zaborca zakazał budowania obiektów sakralnych na ojcowskiej ziemi. W związku z tym sprytni mieszkańcy zbudowali kapliczkę na podporach wbitych w dno rzeki Prądnik.

Inne obiekty

Warto zwrócić również uwagę na nieduże, ale urocze drewniane domki rozrzucone po Ojcowskim Parku Narodowym.

Ojcowski-Park-Narodowy-Osada-Mlynarska-Boroniowka-zabytkowy-mlyn-i-tartak

Młyn Boroniówka

Zamki i grody na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego

Obszar ten od najdawniejszych czasów miał duże znaczenie strategiczne ze względu na korzystne ukształtowanie terenu. Po dawnych grodach ulokowanych na Wzgórzu Okopy czy w Grodzisku nie pozostało już niestety zbyt wielu śladów. Na szczęście wciąż możemy podziwiać dwa średniowieczne zamki leżące na słynnym Szlaku Orlich Gniazd. Obie ojcowskie twierdze wybudowano w celu ochrony szlaku handlowego ciągnącego się wzdłuż Doliny Prądnika

Zamek w Ojcowie

Mimo że do dzisiejszych czasów ostały się tylko nieliczne fragmenty tego średniowiecznego zamku, jego ruiny stanowią dziś jedną z głównych atrakcji Ojcowa i Ojcowskiego Parku Narodowego. Wybudowany jako część systemu fortyfikacji, znanych dziś pod nazwą Szlaku Orlich Gniazd, mających chronić zachodnią granicę Królestwa Polskiego. O naszych wrażeniach z tego miejsca pisaliśmy we wpisie Zamek w Ojcowie.

Zamek w Pieskowej skale

Po długim remoncie, ponownie udostępniono turystom zamek w 2016 roku. Zapraszamy do naszego wpisu w którym dzielimy się naszymi wrażeniami: Zamek w Pieskowej Skale.

Grodzisko i Pustelnia błogosławionej Salomei

Miejsce położone trochę na uboczu głównych szlaków turystycznych ma za sobą niezwykle ciekawą historię. Chesz wiedzieć co łączy Pustelnię Salomei w Grodzisku z Krakowem i Rzymem? A może zaintrygujue Was wątek Odsieczy Wiedeńskiej z 1683 roku? Jeśli chesz poznać odpowiedź na te pytania zapraszamy do artykułu Pustelnia Salomei w Grodzisku.  

Wzgórze Okopy

To kolejny gród obronny ulokowany w Dolinie Prądnika. Do naszych czasów z średniowiecznego grodziska na Wzgórzu Okopy pozostały tylko ślady wałów i fosy.

Zamek-w-OjcowieWieża zamku w Ojcowie

Niezwykłe formy skalne w Ojcowie

W wyniku licznych procesów geologicznych powstały różnorodne formy skalne, chronione na terenie parku. Jak to z ludzką naturą bywa, te niezwykłe wapienne obiekty od najdawniejszych czasów pobudzały wyobraźnię próbującą w prosty i przystępny sposób wytłumaczyć genezę tych niezwykłych kształtów.

Brama Krakowska

Z tym miejscem  związana jest lokalna legenda, według której oba filary bramy powoli zbliżają się do siebie. Gdy w końcu się połączą,  nastąpi koniec świata. Co bardziej zapobiegliwi turyści na wszelki wypadek podpierają skały kijkami, powstrzymując ten niebezpieczny proces. Mówiąc bardziej serio, jej nazwa wywodzi się od prowadzącego tędy w średniowieczu szlaku handlowego z Krakowa.

Maczuga Herkulesa

Chyba nie ma osoby, która nie słyszałaby o tej charakterystycznej skałce Ojcowa. Trzeba przyznać, że pięknie komponuje się ze stojącym nieopodal zamkiem w Pieskowej Skale. Na jej szczycie znajduje się krzyż, upamiętniający jej pierwsze zdobycie w roku 1933.

Rękawica (Pięciopalcówka, Biała Ręka)

Niezwykle ,,fotogeniczna” skała. Choć bardzo dobrze widoczna z dna Doliny Prądnika, najlepiej prezentuje się z punktu widokowego przy Jaskini Ciemnej. Według legendy miejscowa ludność schowała się w jaskini przed Tatarami, a Bóg, by ratować ich przed niewolą, przysłonił wejście do jaskini własną dłonią.

Igła Deotymy

Ta wapienna iglica w Dolinie Prądnika nazwana została na cześć Jadwigi Łuszczewskiej, piszącej pod pseudonimem Deotyma. Pisarka ponoć zamieszkiwała pobliską willę „Pod Koroną”, gdzie w otoczeniu ojcowskiej przyrody czerpała natchnienie dla swojej twórczości literackiej.

Ojcowski-Park-Narodowy-Brama-Krakowska-atrakcja-Ojcowa

Brama Krakowska

Inne atrakcje Ojcowa

Skałka Jonaszówka

Znajduje się na styku Doliny Prądnika oraz Sąspowskiej i stanowi doskonały punkt widokowy na ojcowski zamek. Niestety w sezonie jest zatłoczona, a samo wejście może sprawić problemy osobom o ograniczonej sprawności ruchowej. Ze względu na wyślizgane wapienne skały trzeba szczególnie uważać w dni deszczowe i zimą.

Źródełko Miłości

Stanowi jedno z wielu naturalnych źródeł na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego, ale na pewno najsłynniejsze. Swój początek bierze przy Bramie Krakowskiej, ale od czasu budowy drogi przez Dolinę Prądnika woda wypływa z postawionego w alatch 80-tych postumenu. Nazwę swoją zawdzięcza legendzie o parze, która, wypiwszy wodę z tego źródła, zapałała do siebie dozgonnym uczuciem.

Ekspozycja Przyrodnicza

Jeśli chcesz wiedzieć jak powstała Dolina Prądnika i jej jaskinie, albo kiedy zamieszkali w nich pierwsi ludzie pierowotni, koniecznie musisz zobaczyć Ekspoyzcję Przyrodniczą Ojcowskiego Parku Narodowego mieszczącą się w dawnym Hotelu Pod Łokietkiem.

Ojcowski-Park-Narodowy-zrodelko-milosci

Źródełko Miłości

Gdzie zjeść w Ojcowie?

Każdy z gości Ojcowskiego Parku Narodowego znajdzie dla siebie coś do zjedzenia. Lubimy zjeść, ale nie jesteśmy aż takimi kulinarnymi ekspertami, aby oceniać jakość poszczególnych punktów gastronomicznych. W związku z tym ze swojej strony chcielibyśmy polecić miejsca, które według nas wyróżniają się klimatem i wpisują się w atmosferę tego miejsca:

Osada Młynarska Boroniówka

Pisaliśmy już wcześniej o tej atrakcji z nad Prądnika, skupiając się głównie na jego wartości architektoniczno-historycznej. Po zwiedzaniu warto jednak zatrzymać się na chwilę w niewielkiej kawiarni na małe co nieco, i odpocząć w tym klimatycznym miejscu.

Kawiarnia Niezapominajka

Lubimy odwiedzić to miejsce zimą – gdy za oknem śnieg i mróz, nic nie smakuje lepiej niż kawa i domowe ciasto konsumowane w cieple rozpalonego kominka.

Pstrąg Ojcowski

Ryba w wersji grillowanej i wędzonej zasmakowała nam długo zanim zyskała swoją obecną sławę. Zajadamy się obiemma wersjami, ale każde z nas ma swoją ulubioną. Kasia to orędowniczka ryby wędzonej, z kolei Tomek preferuje grillowanego pstrąga z ziołami. Dla każdego coś dobrego. A Wy jakiego pstrąga wolicie?

Winnica Krokoszówka

Winnica znajduje się w Smardzowicach. By do niej dotrzeć z Doliny Prądnika trzeba odszukać południowy koniec szlaku zielonego. Propozycja dla enoturystów, których zainteresować może też Małopolski Szlak Winny.

Naszym kulinarnym wędrówkom po Ojcowskim Parku Narodowu poświęciliśmy osobny wpis zatytułowany Smaki Ojcowa. Czyli co i gdzie zjeść w Ojcowie. Zapraszamy do pysznej lektury.

pstrag ojcowski w ojcowski parku narodowym

Wędzony pstrąg ojcowski. Palce lizać. Dostępny również w wersji grilowanej.

Informacje Praktyczne

Szlaki turystyczne w Ojcowie 

Ze względu na swoje walory historyczne oraz przyrodniczo-krajobrazowe Ojcowski Park Narodowy jest skrzyżowaniem wielu szlaków pieszych i rowerowych. Od słynnego Szlaku Orlich Gniazd, łączącego wzniesione przez Kazimierza Wielkiego zamki Małopolski i Śląska, po krótkie lokalne trasy oferujące równie wiele wrażeń. Szlaki piesze w Ojcowskim Parku Narodowym mają łączną długość 46,6 km, a jeśli odjąć wspólne odcinki, daje to wciąż 37,3 km turystycznych możliwości. Trasy te prowadzą przez wiele ciekawych przyrodniczo i historycznie miejsc, takich jak Jaskinie Łokietka i Ciemną, zamek w Ojcowie czy przez piękną i dziką  Dolinę Sąspówki. Poszczególne szlaki turystyczne i opisane w tym artykule atrakcje Ojcowskiego Parku Narodowym znajdziecie we wpisie Mapa Ojcowskiego Parku Narodowego. Ta interaktywna mapa pozwala szybko wyszukać interesujące Was miejsca, przejrzeć fotografie i odszukać powiązane artykuły.

Willa Korona i Igła Deotymy w Ojcowie

 Willa pod Koroną, Igła Deotymy i niezwykle rzadkie brzozy ojcowskie

Dojazd do Ojcowskiego Parku Narodowego

Jeśli masz wątpliwości jak dojechać tam bez samochodu, zapraszamy do naszego wpisu dojazd do Ojcowa i Ojcowskiego Parku Narodowego. Dowiesz się z niego jak za kilka złotych można dojechać miejskim autobusem lub prywatnym busem do Ojcowa, Pieskowej Skały czy innego miejsca w Ojcowskim Parku Narodowym. Dla ambitnych mamy wskazówki rowerowe.

Widok na Doline Prądnika i Skałę Rękawice w Ojcowski Parku Narodowym

Widok na Dolinę Prądnika, Bramę Krakowską i Rękawicę

Przyroda Doliny Prądnika i Ojcowskiego Parku Narodowego

Mimo swojej niewielkiej powierzchni oraz położenia na bardzo zaludnionym obszarze, tereny te mogą pochwalić się bogatą fauną i florą. Zacznijmy od symbolu parku jakim są nietoperze. Ponoć bezpośrednio na terenie lub w bliskiej okolicy parku odnotowano występowanie 17 z 25 gatunków nietoperzy żyjących na terenie Polski.

Spacerując dziś po Ojcowskim Parku Narodowym, nie zdajemy sobie sprawy, jak niewiele brakowało, by nie było nam dane podziwiać dziś tych wszystkich atrakcji i ciekawych miejsc w okolicy Ojcowa. Jeśli cofniemy się w czasie i spojrzymy na obszar wchodzący obecnie w skład Ojcowskiego Parku Narodowego, XIX-wieczny sposób gospodarowania tym terenem zapowiadał katastrofę. Ogromne straty wyrządzała rabunkowa gospodarka leśna, a ojcowskie jaskinie poddawano intensywnej eksploatacji, wydobywając z nich nietoperze odchody, doskonały nawóz. Z kolei pensjonariusze ojcowskiego uzdrowiska dokonali nieodwracalnych zniszczeń w szacie naciekowej jaskiń. Łatwo się o tym przekonać zwiedzając choćby Jaskinię Łokietka, której osmalone ściany pozbawione są imponujących stalaktytów zdobiących niegdyś  jaskinię. Obecne w niej młode formy naciekowe potrzebują tysięcy lat zanim znów wzbudzą zachwyt zwiedzających.

Na szczęście, w tym samym stuleciu pojawiły się w Dolinie Prądnika osoby, które dostrzegły  potrzebę ochrony tego unikalnego obszaru.. W okresie międzywojennym starania o ochronę nasiliły się za sprawą Władysława Szafera. Ostatecznie Ojcowski Park Narodowy założony został w 1956 roku.

Naszą opowieść moglibyśmy skończyć w tym miejscu, niestety, walka o przyszłość Ojcowskiego Parku Narodowego wciąż trwa. Trzeba pamiętać, że to nie tylko najmniejszy park narodowy w Polsce, ale jednocześnie położony na bardzo gęsto zaludnionym obszarze, niemal na przedmieściach Krakowa. Z tego powodu jest to niezwykle atrakcyjne miejsce pod inwestycje budowlane. W ostatnich latach dużo mówi się o wielu pomysłach budowy wielkich osiedli dla krakowskich mieszczuchów.

Dążenia do tego by mieszkać w takim miejscu są całkowicie zrozumiałe, ale niestety  opiera się na doraźnych korzyściach. Deweloper zarobi na inwestycji, a jego szczęśliwy klient zamieszka w pięknej okolicy. Niestety w po jakimś czasie przegra i klient, i przyroda. Ludzie są z natury krótkowzroczni, nie chcą sobie uświadomić, że niekontrolowane procesy urbanizacyjne w najbliższym otoczeniu (otulinie) Ojcowskiego Parku Narodowego zachwieją tym niewielkim ekosystem. To miejsce tak długo pozostanie wyjątkowe, póki nie zdegraduje się go do roli parku miejskiego, otoczonego osiedlami domków jednorodzinnych.

Potok Sąspówka

 

 

  • zberlina.wordpress.com

    Piekne zdjecia i bardzo przydatny wpis. Wybieram sie w tym roku do OPN po raz pierwszy i na pewno odwiedze wspomniane miejsca (albo chociaz czesc, bo lista dluga :))

    • Dziękujemy za miłe słowa i życzymy udanego pobytu w Ojcowskim Parku Narodowym, który choć mały kryje w sobie tyle atrakcji:) Jeśli spodobają Wam się jurajskie klimaty, to polecamy wizytę w jednej z dolinek na terenie Parku Krajobrazowego Dolinki Krakowskie, który sąsiaduje z OPN.