Misja wycieczki do Pizy była prosta: sprawdzić, czy Krzywa Wieża jest krzywa i czy poza nią jest jeszcze w Pizie coś wartego zobaczenia. By nie trzymać Was w napięciu, odpowiadamy, że odpowiedź na oba pytania brzmi: TAK. Wbrew powszechnym stereotypom w Pizie jest dużo więcej do zobaczenia niż tylko inżynieryjna wtopa ze średniowiecza. Niestety miasto cierpi na syndrom jednego zabytku, ale mamy nadzieję, że przekonamy Was, że warto w nim spędzić dłuższą chwilę.
Poniżej znajdziecie listę mniej i bardziej znanych atrakcji Pizy, trochę praktycznych wskazówek, kilka kulinarnych rekomendacji oraz interaktywną mapę zabytków i muzeów. Udanego wyjazdu!
Największe atrakcje turystyczne Pizy
Plac Cudów w Pizie
Plac Cudów (Piazza dei Miracoli), oficjalnie znany jako Plac Katedralny (Piazza del Duomo), to najbardziej oblegana turystycznie część Pizy. Słynie ona z czterech wybitnych zabytków architektury sakralnej: katedry, baptysterium, cmentarza Camposanto oraz dzwonnicy, czyli słynnej na całym świecie ,,Krzywej Wieży”. To bez wątpienia największa atrakcja Pizy i obowiązkowy przystanek dla podróżników z całego świata odwiedzających Włochy.
Wejście do katedry jest darmowe przy zakupie biletu na dowolną atrakcję z Placu Cudów. Zwiedzanie reszty obiektów na Placu Cudów jest płatne i wymaga zakupu odpowiedniego biletu. Do wyboru jest kilka wariantów, z których dwa są najbardziej opłacalne:
- Pełny pakiet (z wieżą): zwiedzanie katedry, baptysterium, cmentarza oraz dwóch muzeów wraz z wejściem na Krzywą Wieżę (koszt to 27 EUR).
- Pakiet bez wieży: te same zabytki i muzea, ale bez wchodzenia na Krzywą Wieżę (koszt to 11 EUR).
Jak widać, wejście na wieżę mocno podbija cenę, ale trudno było nam odpuścić sobie to miejsce, gdyż bardziej niż na wejściu na samą wieżę zależało nam na widoku, jaki roztacza się z niej na cały Plac Cudów.
O ile do poszczególnych miejsc na Placu Cudów można wejść o dowolnej porze w trakcie godzin otwarcia, o tyle samą wieżę trzeba zwiedzać dokładnie o godzinie wskazanej na bilecie. Gorąco polecamy rezerwację biletów z wyprzedzeniem przez internet. Poza sezonem może się zdarzyć, że uda się kupić wejściówki w dniu wizyty, jednak w sezonie bezwzględnie rezerwowalibyśmy je online.
Katedra w Pizie
Prace nad katedrą rozpoczęto w 1064 roku, a jej oficjalna konsekracja nastąpiła w 1118 roku. Był to okres największej świetności Republiki Pizy, której potężne floty, handlowa i wojenna, dominowały w całym basenie Morza Śródziemnego.
Bogactwo zdobień zachwyca już na zewnątrz – szczególnie na zachodniej fasadzie (od strony baptysterium), gdzie wzrok przyciągają misterne rzędy kolumnowych arkad, rzeźby oraz monumentalne drzwi z brązu, pokryte szczegółowymi płaskorzeźbami.
Równie imponujące jest wnętrze świątyni, w którym do najważniejszych skarbów należą:
- mozaika na sklepieniu apsydy przedstawiająca Chrystusa,
- bogato zdobiona kamienna gotycka ambona z początku XIV wieku,
- grobowiec cesarza Henryka VII – władcy Świętego Cesarstwa Rzymskiego, który zmarł we Włoszech w 1313 roku.
Krzywa Wieża w Pizie
Krzywa Wieża w Pizie to najsłynniejsza atrakcja Pizy i jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Włoch na świecie. Powiedzmy sobie szczerze, że pod względem architektonicznym nie wyróżnia się niczym specjalnym, więc co sprawia, że przyciąga miliony turystów z całego świata?
Fakt, że przechyla się od czasów jej budowy, a kolejne pokolenia walczą, by uratować ją przed zawaleniem? A może jej ,,instagramowość”, czyli wietna okazja do zdjęć typu „podtrzymuję wieżę ręką”? Dziś cel wizyty jest chyba najmniej istotny – ludzie po prostu odwiedzają miejsca, które „trzeba odwiedzić”, a ta wieża jest jednym z nich.
Baptysterium San Giovanni w Pizie
Ta piękna budowla została wzniesiona w XII wieku i jest dziś największym tego typu obiektem we Włoszech (podobne znajdziecie między innymi we Florencji czy Parmie). Polecamy udać się na górną galerię, z której nie tylko roztacza się lepszy widok na wnętrze, ale również doskonale widać katedrę.
A jaka była rola tej budowli? Baptysterium to wolnostojący budynek, stawiany zazwyczaj przy kościołach, we wnętrzu którego mieścił się niewielki basen umożliwiający zanurzenie chrzczonej osoby. Baptysteria straciły na znaczeniu w późnym średniowieczu wraz ze zmianą obrzędu chrztu – zmieniono wówczas zanurzenie ciała na polanie wodą przy użyciu chrzcielnicy oraz wprowadzono chrzest niemowląt zamiast dorosłych. W rezultacie symboliczna ilość wody oraz znacznie mniejsze rozmiary chrzczonych dzieci całkowicie zmieniły wymagania architektoniczne.
Camposanto Monumentale
Camposanto Monumentale zachwyca swoją niezwykłą architekturą. Nie jest to klasyczny, otwarty cmentarz, lecz monumentalna budowla sakralna z wewnętrznym dziedzińcem otoczonym gotyckimi krużgankami (stąd włoska nazwa campo santo, czyli „święte pole”).
Obiekt powstał jako ostatnia budowla na Placu Cudów. Początkowo przeniesiono tu pochówki rozsiane wcześniej wokół katedry, by z czasem uczynić z tego miejsca nekropolię dla najznamienitszych obywateli Pizy.
Oprócz licznych starożytnych sarkofagów i rzeźb największą uwagę przykuwają imponujące freski na ścianach krużganków, malowane głównie w XIV i XV wieku. Niestety w trakcie II wojny światowej w budynek uderzył odłamek alianckiego pocisku artyleryjskiego. W wyniku pożaru stopiony z dachu ołów spłynął po ścianach, niszcząc i zniekształcając większość bezcennych malowideł.
Na szczęście dzięki trwającym kilkadziesiąt lat pracom konserwatorskim freski udało się w większości odtworzyć.
Co jeszcze warto zobaczyć w Pizie poza Placem Cudów?
Zdecydowana większość turystów przybywa do Pizy tylko po to, aby zobaczyć Krzywą Wieżę. Ci bardziej dociekliwi zainteresują się jeszcze pozostałymi atrakcjami Placu Cudów. Rzeczywiście, to tam znajdują się najcenniejsze, światowej klasy zabytki i jeśli taki był Wasz cel, można na tym zakończyć wycieczkę.
Uważamy jednak, że Piza to urocze miasto, któremu warto poświęcić dłuższą chwilę, by poczuć uniwersytecki klimat toskańskiego miasteczka i zahaczyć o kilka mniej znanych, ale niezwykle ciekawych miejsc.
Spacer murami obronnymi Pizy
Kiedy zobaczycie już wszystko na Placu Cudów, zachęcamy Was do wejścia na średniowieczne mury obronne, które dziś stanowią fascynującą, choć wciąż mało znaną atrakcję Pizy. Wejścia nie trzeba szukać daleko – znajduje się ono w ceglanej wieży stojącej tuż za baptysterium i cmentarzem Camposanto.
W czasach świetności całkowita długość murów wynosiła około 7 kilometrów i duża ich część zachowała się do dziś. Dla turystów udostępniono jednak odcinek o długości 3,2 kilometra, ciągnący się od Piazza del Duomo na południe, aż do rzeki Arno. Zdecydowanie najciekawszy jest początkowy fragment okalający Plac Cudów. Mury mają aż 11 metrów wysokości, dzięki czemu pozwalają spojrzeć na baptysterium i katedrę z zupełnie innej perspektywy. Jeśli bardzo się spieszycie, możecie dojść tylko do Łaźni Nerona i zawrócić.
I choć najlepsze panoramy zobaczycie na samym początku, to jeśli nic Was nie goni, polecamy kontynuować spacer do samego końca. Ścieżka na niektórych odcinkach prowadzi między koronami drzew z widokiem na góry, czasem mija zakłady rzemieślnicze, a pod koniec biegnie tuż obok dachów mieszkalnych domów. Po drodze widać kilka mniej znanych zabytków oraz wieżę, z której roztacza się ładny widok na kopułę katedry i Krzywą Wieżę.
Z kwestii praktycznych: bilet kosztuje 5 EUR i co ciekawe, pozwala na ponowne wejście na mury w ciągu tego samego dnia. Można więc przejść interesujący nas kawałek, zejść do miasta na kawę i wrócić na zwiedzanie kolejnego odcinka.
Piazza dei Cavalieri (Plac Rycerzy)
Plac ten od średniowiecza stanowił centrum życia politycznego Pizy oraz uczestniczył w tak doniosłych wydarzeniach, jak ogłoszenie przez Florencję w 1406 roku końca niepodległości Republiki Pizy. Przebudowany w stylu renesansowym w XVI wieku, mieści dziś kilka zabytkowych budowli.
W oczy rzuca się przede wszystkim Palazzo della Carovana z przepiękną fasadą pokrytą dekoracjami sgraffito. Budynek powstał dla Zakonu Świętego Stefana Papieża i Męczennika, założonego przez księcia Kosmę I Medyceusza w 1561 roku. Rekrutowany spośród szlachty zakon stawiał sobie za cel obronę chrześcijaństwa przed naporem osmańskim. Jego rycerze wzięli udział m.in. w słynnej obronie Malty (rządzonej przez joannitów) oraz w legendarnej, zwycięskiej bitwie pod Lepanto.
Przed budowlą stoi posąg Kosmy I, pierwszego Wielkiego Mistrza Zakonu. Będąc na placu, warto też zajrzeć do kościoła Santo Stefano dei Cavalieri, w którym przechowywane są trofea morskie zdobyte przez zakonników – w tym autentyczne fragmenty flag z bitwy pod LepaWnto.
Chiesa di Santa Maria della Spina
Tuż nad brzegiem przepływającej przez miasto rzeki Arno wznosi się niewielki, lecz niezwykle ciekawy gotycki kościół. To, co nas najbardziej zaskoczyło, to niesamowity kontrast między surowym, wręcz skromnym, wnętrzem świątyni a jej bogatą fasadą zewnętrzną, gęsto zdobioną rzeźbami świętych.
Kościół powstał w 1230 roku, czyli w czasach największego rozkwitu Pizy. W XIX wieku, z uwagi na realne zagrożenie zalaniem przez wody rzeki, cała budowla została drobiazgowo rozebrana i z wielką dokładnością zrekonstruowana nieco wyżej, na bezpieczniejszym terenie.
Museo delle Navi Antiche di Pisa (Muzeum Starożytnych Statków)
Jeśli interesuje Was historia Pizy i starożytnego Rzymu, ze szczególnym uwzględnieniem handlu morskiego i ekonomii, koniecznie udajcie się do Museo delle Navi Antiche di Pisa. To fascynujące muzeum poświęcone jest starożytnym statkom z czasów rzymskich. Obiekt znajduje się tuż przy rzece Arno, około 15 minut spacerem od Placu Cudów.
