Chorwacja od lat cieszy się niesłabnącą popularnością wśród polskich turystów, których przyciągają ciepły klimat, turkusowe wody Adriatyku oraz piękne i pełne zabytków nadmorskie miasta – Split, Zadar czy uważany za najpiękniejszy w całej Chorwacji Dubrownik. Po naszej wizycie musimy przyznać, że zachwyty nad Perłą Adriatyku są w pełni uzasadnione.
Wartość historyczną miasta doceniono już w 1979 roku, wpisując Stare Miasto wraz z murami obronnymi na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Dodatkowej popularności Dubrownikowi przysporzył serial „Gra o tron”, w którym miasto grało stolicę serialowego królestwa (Królewską Przystań).
W poniższym tekście, poza atrakcjami Dubrownika, znajdziecie praktyczne informacje na temat dojazdu z lotniska, karty Dubrovnik Pass, kilku polecanych restauracji oraz mapkę z zaznaczonymi zabytkami i ciekawymi miejscami.
Co warto zobaczyć w Dubrowniku? Zwiedzanie Dubrownika podzielić można na trzy obszary: (I) Stare Miasto otoczone murami, (II) atrakcje poza murami miejskimi, ale w obrębie miasta oraz (III) wycieczkę na wyspę Lokrum.
I. Atrakcje Starego Miasta w Dubrowniku
1. Spacer murami obronnymi Dubrownika
Jeśli mielibyśmy wskazać najciekawszą atrakcję Dubrownika, której nie powinno się pominąć podczas zwiedzania, byłby to spacer murami obronnymi. Rozciąga się z nich przepiękny widok na Stare Miasto, fort Lovrijenac i okolicę.
Długość fortyfikacji, wzmocnionych licznymi wieżami, bramami, bastionami, fortami i fosą, wynosi aż 1940 metrów. Podczas zwiedzania można doskonale dostrzec, jak sprytnie budowniczowie wykorzystali naturalne ukształtowanie terenu przy wznoszeniu murów, które w najwyższym miejscu osiągają 25 metrów wysokości, a w niektórych partiach mają nawet 6 metrów grubości.
Za początek budowy murów obronnych Dubrownika uważa się XIII wiek, jednak rozwój sztuki wojennej i artylerii wymuszał ciągłe zmiany i rozbudowę fortyfikacji przez kolejne stulecia. Ostatnią budowlą obronną wzniesioną w obrębie murów jest bastion św. Stefana z 1660 roku.
Na spacer wzdłuż murów sugerujemy zarezerwować dwie godziny, by na spokojnie podziwiać widoki na Stare Miasto i tereny poza obrębem fortyfikacji. Na trasie znajduje się też kilka knajpek, w których można odpocząć, coś przekąsić i schłodzić się, np. świeżo wyciskanym sokiem pomarańczowym. I pamiętajcie, że trasa ta jest niemal pozbawiona cienia, więc w gorące letnie dni warto udać się na spacer rano lub późnym popołudniem.
To, co wielu może zaskoczyć, to cena wejścia na mury obronne wynosząca około 35–40 EUR (zimą bywa taniej). To zdecydowanie dużo, ale przy zakupie karty Dubrovnik Pass szok cenowy będzie trochę mniejszy. O tym, czy warto kupić tę kartę turystyczną, odpowiadamy na końcu tekstu.
2. Stradun
Stradun to główna ulica Dubrownika, przez którą w sezonie turystycznym przelewa się prawdziwa rzeka ludzi. Znajdziecie tu zatem liczne sklepy z pamiątkami i punkty gastronomiczne, choć – jak to zwykle bywa w takich turystycznych arteriach – nie zawsze są one najlepsze i najtańsze.
Stradun liczy 300 metrów długości – zaczyna się przy Bramie Pile, w sąsiedztwie Wielkiej Studni Onofria, i prowadzi w stronę portu. Ulica wyłożona jest wapiennymi blokami, które z upływem czasu niesamowicie się wypolerowały i dziś przepięknie mienią się w promieniach słońca.
3. Wielka Studnia Onofria
Wybudowana w XV wieku Wielka Studnia Onofria (nazwana od nazwiska architekta) to dowód na potęgę i bogactwo ówczesnego Dubrownika. Obiekt ten, wraz z innymi studniami i fontannami w mieście, służył mieszkańcom do zaopatrywania się w wodę pitną, co w tamtych czasach było ogromnym osiągnięciem i świadczyło o jasnym urbanistycznym zamyśle włodarzy.
Do trzęsienia ziemi w 1667 roku studnia ozdobiona była rzeźbami. Mimo że te nie przetrwały katastrofy, obiekt do dziś zachwyca. Zwróćcie uwagę na bogate zdobienia, w tym na szesnaście maszkaronów, z których wypływa woda.
Woda z fontanny jest pitna i świetnie gasi pragnienie w upalne dni – w każdym razie nie widzieliśmy żadnych zakazów, a my i wszyscy wokół nalewali ją do butelek.
4. Klasztor i kościół Franciszkanów
Na ulicy Stradun, w pobliżu Bramy Pile, warto zatrzymać się przy kompleksie franciszkańskim, w skład którego wchodzą kościół i klasztor. Mnisi mieszkali początkowo poza murami, ale w 1317 roku rozpoczęła się budowa nowej siedziby wewnątrz obwarowań.
Klasztor Franciszkanów to oaza ciszy i zieleni w gwarnym centrum miasta. Trzeba przyznać, że krużganki ze 120 kolumnami i rozetami stwarzają niepodrabialny klimat. Mniejsze wrażenie zrobiła na nas wystawa słynnej zakonnej apteki – ot, trochę informacji i kilka eksponatów. Zdjęć nie mamy, bo obowiązywał tam zakaz fotografowania.
O ile wizyta w kościele jest darmowa, o tyle zwiedzanie klasztoru jest już płatne. Cena biletu wydawała nam się dość wysoka jak na wielkość obiektu i czas, który trzeba przeznaczyć na zwiedzanie. Na szczęście obiekt można zwiedzać w ramach karty Dubrovnik Pass i wtedy nie warto się zastanawiać.
Wejście znajduje się bezpośrednio od strony Stradunu – szukajcie bogato zdobionego portalu.
5. Pałac Rektorów w Dubrowniku
Pałac Rektorów przez długi czas był najważniejszym budynkiem publicznym w Dubrowniku. To tu swoją siedzibę miały władze Republiki Raguzy (Republiki Dubrownickiej), w tym najważniejszy urzędnik władzy wykonawczej – książę-rektor – wybierany na zaledwie miesiąc spośród przedstawicieli najznamienitszych rodów.
Poza tym w budynku odbywały się oficjalne uroczystości i podejmowano dyplomatów, a w jego murach mieściła się również zbrojownia, sąd oraz więzienie. W wyniku powtarzających się eksplozji prochu oraz trzęsień ziemi pałac był wielokrotnie przebudowywany, więc poza dominującym gotykiem wyraźnie widać w nim elementy renesansowe i barokowe.
Pałac Rektorów pełni obecnie funkcję muzealną. Oglądać można reprezentacyjne wnętrza oraz wystawę monet, broni białej i palnej. Obiekt możecie zwiedzać w ramach karty Dubrovnik Pass.
6. Katedra Wniebowzięcia NMP w Dubrowniku
Katedra Wniebowzięcia NMP jest główną świątynią Dubrownika. Kościół wybudowano na przełomie XVII i XVIII wieku w stylu barokowym, w miejscu świątyni zniszczonej przez potężne trzęsienie ziemi z 1667 roku. Według legendy pierwotną, średniowieczną budowlę ufundował król Ryszard Lwie Serce, który został cudownie ocalony przed katastrofą morską w drodze powrotnej z wyprawy krzyżowej.
W katedrze za ołtarzem znajduje się poliptyk (wieloskrzydłowy ołtarz) Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny autorstwa Tycjana – świadczy to o zamożności dubrownickich kupców, którzy mogli pozwolić sobie na kontrakt ze słynnym włoskim mistrzem doby renesansu.
7. Schody Jezuickie w Dubrowniku
Schody Jezuickie to przykład pięknej barokowej architektury w Dubrowniku, wzorowanej na słynnych rzymskich Schodach Hiszpańskich – choć oczywiście na znacznie mniejszą skalę. Prowadzą one do placu Ruđera Boskovicia, wokół którego znajdują się zabudowania dawnego kolegium jezuickiego.
Schody Jezuickie byłyby pewnie spokojnym i mało obleganym punktem na trasie zwiedzania, gdyby nie serial „Gra o tron”, który uczynił z nich jedną z największych atrakcji Dubrownika. W słynnej produkcji stacji HBO schody prowadziły do Wielkiego Septu Baelora, a Cersei rozpoczęła na nich swój marsz wstydu. Jeśli nie chcecie przedzierać się przez podobny tłum jak bohaterka serialu, udajcie się tam wcześnie rano.
8. Kościół św. Ignacego w Dubrowniku
Schodami Jezuickimi dojdziecie do barokowego kościoła jezuickiego wybudowanego w 1725 roku. Świątynia poświęcona jest założycielowi zakonu jezuitów – Ignacemu Loyoli. Obok znajdują się również barokowe zabudowania dawnego kolegium jezuickiego – Collegium Rhagusinum.
9. Muzeum Marynistyczne
Prawdę mówiąc, nie planowaliśmy tu wchodzić, ale ze względu na deszczowy poranek (to również super opcja na ucieczkę przed chorwackimi upałami ;)) postanowiliśmy wejść – i nie żałowaliśmy. Muzeum ulokowano na dwóch poziomach. Na parterze eksponaty przeplatają się z tablicami informacyjnymi o historii Republiki Raguzy (zwana także Republiką Dubrownicką), od starożytności po współczesność.
Dawka informacji nie jest przytłaczająca, a pozwala zrozumieć, w jaki sposób Republika Raguzy stała się w XVI wieku potęgą handlową na Adriatyku i Morzu Śródziemnym. Zrozumiecie też genezę stopniowego upadku jej znaczenia, związanego ze zmianą szlaków handlowych w wyniku wielkich odkryć geograficznych.
Górne piętro było dla nas mniej ciekawe – znaleźliśmy tam dużo modeli statków, obrazów o tematyce marynistycznej i zdjęć związanych bardziej ze współczesnym obliczem miasta. Na plus zaliczamy natomiast niewielki kącik dla dzieci.
10. Pałac Sponza
Pałac Sponza wzniesiono w XVI wieku i przez kolejne stulecia pełnił on przeróżne funkcje: był izbą celną, halą targową oraz siedzibą urzędów. Co ciekawe, budynek ten jako jeden z nielicznych przetrwał potężne trzęsienie ziemi z 1667 roku, dzięki czemu ocalał do naszych czasów w niemal pierwotnej formie. Niestety podczas naszej wizyty w Dubrowniku pałac przechodził remont, więc musieliśmy nacieszyć się tylko rzutem oka na bogato zdobioną elewację z elementami gotyku i renesansu.
Obiekt ten nie jest dostępny w ramach karty Dubrovnik Pass. Cena biletu w 2025 roku wynosiła 5 EUR.
11. Kościół św. Błażeja w Dubrowniku
Naprzeciwko Pałacu Sponza znajduje się barokowy kościół poświęcony patronowi miasta – św. Błażejowi. Świątynię wybudowano na początku XVIII wieku w miejscu gotyckiego kościoła zniszczonego w trzęsieniu ziemi. W środku znajduje się pochodząca z XV wieku rzeźba św. Błażeja, która cudem przetrwała kataklizmy i pożary. Patron miasta trzyma w ręku makietę Dubrownika przedstawiającą osadę sprzed trzęsienia ziemi w 1667 roku.
12. Kolumna Rolanda (Kolumna Orlanda)
Pomiędzy kościołem a pałacem stoi datowana na 1419 rok Kolumna Rolanda. Być może pamiętacie z lekcji języka polskiego „Pieśń o Rolandzie” – opowieść o wojowniku, który poległ bohatersko w walce z Saracenami w Hiszpanii i stał się ucieleśnieniem rycerskich cnót? Ta kolumna to właśnie przejaw ówczesnej mody na tego bohatera.
Niestety podczas naszej wizyty ten ważny dla Dubrownika zabytek poddawany był pracom konserwatorskim.
13. Spacer bocznymi uliczkami
Kiedy znudzi Wam się spacerowanie po Stradunie, polecamy zgubić się w klimatycznych, wąskich uliczkach Dubrownika. Znajdziecie tam alejki pełne restauracji, ale i fragmenty miasta, w których wciąż żyją nieliczni lokalsi – stanowiący obecnie mniejszość we własnym mieście… Większość mieszkańców opuściła Stare Miasto, przeznaczając swoje dawne domy pod wynajem dla turystów, a turystyczne doświadczenie Dubrownika niestety dalekie jest od zrównoważonego…
Zaczynając spacer od poziomu Stradunu i kierując się ku murom, łatwo można sobie uświadomić, jak górzysta to okolica. Wpadła nam w oko informacja, że w obrębie murów do pokonania jest aż 5400 sch