wiosna_latowWizyta w skansenie w Sanoku była zwieńczeniem naszych czerwcowych podkarpackich eksploracji. Dla zrównoważenia wysiłku fizycznego postanowiliśmy zanurzyć się w odrobinie kultury i poznać dawne dzieje przewędrowanych okolic. Nieraz na szlaku mijaliśmy zaniedbane cmentarze czy opuszczone ludzkie siedliska, co pobudzało naszą wyobraźnię i kazało zastanawiać się, jak wyglądał ten region przed erą (nie)dzielnych turystów czy solińskich amatorów sportów wodnych.

skansen-w-sanoku-5011

Chata w skansenie w Sanoku

Skansen w Sanoku- czego się spodziewać?

Skansen w Sanoku, a właściwie Muzeum Budownictwa Ludowego, to największy taki obiekt w kraju zbudowany niedługo po wojnie, gdy tylko zorientowano się, że zawieruchy wojenne i akcje przesiedleńcze doprowadziły do prawie całkowitego zaniku lokalnych kultur i zwyczajów, pielęgnowanych przez niespotykane nigdzie indziej w kraju grupy etniczne. Dzięki pracy muzealników udało się uratować wiele cennych śladów różnorodności etnicznej i religijnej tej okolicy, zamieszkiwanej przez: Polaków, Rusinów, Niemców, Bojków, Łemków, Pogórzan, Dolinian, katolików, grekokatolików czy wyznawców prawosławia (Podkarpacie w swoim czasie było prawdziwym tyglem etniczno-religijnym!).

skansen-w-sanoku-mapa

Trochę wiedzy etnograficznej…

To do skansenu w Sanoku przenoszono zabytkowe cerkwie czy niszczejące po wojnie, opuszczone chaty. Starannie odrestaurowane, zabezpieczone i dogłębnie zbadane dostarczają unikalnych informacji o historii życia codziennego tych terenów.

skansen-w-sanoku-5014

Udało się ocalić również drewniane kościółki

Większość obiektów można zwiedzać również w środku, dowiadując się między innymi, że przy stole jadało się wyłącznie od święta (normą było jedzenie z ław), a ściany w kurnych chatach bielono tylko do 2/3 wysokości (powyżej tej linii zawisał dym z paleniska, więc  byłoby to bez sensu).

sanok skansen chatka

Sanok-5005skansen-w-sanoku-5008

Wizyta w uratowanych cerkwiach to z kolei okazja na podziwianie majestatycznych ikonostasów, finezyjnie zdobionych carskich drzwi czy malowideł ściennych kreślonych ręką lokalnych twórców- dzieł rzadko spotykanych już w oryginalnej formie. Również z zewnątrz cerkwie te prezentują się niezwykle ciekawie, z kilkupiętrowymi dachami i charakterystycznymi zwieńczeniami wieżyczek- dziś takie konstrukcje zachowały się głównie w przypadku lokalnych kościołów, które nie raz są po prostu przerobionymi cerkwiami.

Sanok-4971

Sanok-4994

Jedne z cenniejszych ikonostasów znajdują się właśnie w Sanoku.

W skansenie w Sanoku zagrody tematyczne z wyraźnie zaznaczonym podziałem na budowle poszczególnych grup etnicznych pozwalają łatwo porównać architekturę Łemków, Bojków czy Pogórzan- szybko okazuje się, że dzięki pewnym podobieństwom i prawidłowościom już z daleka dało się rozpoznać, kto zamieszkiwał daną wieś, a z kolei obserwacja kapliczek lub krzyży przy drodze umożliwiała również zidentyfikowanie wiary danej grupy. Jakże praktycznie!

Sanok-5007

Sanok-4981

Polscy szejkowie…? Tylko w skansenie w Sanoku!

Unikalna w sanockim skansenie jest jego część poświęcona wydobyciu ropy. Choć dziś niewiele osób o tym pamięta, w swoim czasie Podkarpacie stanowiło ważny ośrodek wydobywczy, swoisty zalążek tego przemysłu. Do dziś w niektórych miejscowościach, np. w okolicach Czarnej, widać pozostałości po tzw ,,kopalniach ropy”.

Sanok-4996

W skansenie w Sanoku znajdziecie relikty ,,naftowej” przeszłości.

Zwiedzanie uprzyjemnia miłe otoczenie- teren muzeum jest na tyle duży, że obiekty wydają się być naturalnie rozlokowane w przestrzeni- w otoczeniu zalesionych wzgórz, niewielkich stawów, łanów żyta czy ukwieconych zagrodowych ogródków. W ciepły letni dzień można spędzić tu naprawdę miły, dzień, niespiesznie przechadzając się po sporym kompleksie muzeum.

Sanok-5003

Galicyjski Rynek- nowość w skansenie w Sanoku

Ostatnie lata zaowocowały w ciekawe inwestycje, z których w szczególności wyróżnia się rekonstrukcja Rynku Galicyjskiego- a więc odtworzenie zabudowań rynku typowego niewielkiego miasteczka.

Sanok-5017

W warsztacie zegarmistrza tykają najprawdziwsze stuletnie zegary przyniesione do naprawy, piekarnia zachęca do wizyty aromatem świeżych przysmaków oferowanych turystom w przytulnej kawiarence, a w sklepie kolonialnym witają nas tutki cukierków i przedwojenne puszki po kawie, sprzedawane przy pomocy pięknie zdobionej metalowej kasy obrachunkowej.

skansen-w-sanoku-4959

Większość zabudowań wokół Ryneczku funkcjonuje jako miniaturowe punkty usługowe i sprzedażowe, co przy jednoczesnym starannym odwzorowaniu oryginalnych budynków i ich wyposażenia pozwala na chwilę przenieść się w czasie i wyobrazić sobie takie małomiasteczkowe życie.

sanok skansen zegarmistrz

Jeśli więc ostatni raz byliście w skansenie w Sanoku z wycieczką szkolną przed nastu laty, warto przy najbliższej sposobności zajrzeć ponownie i zobaczyć historyczne „nowości”.

W wolnej chwili zachęcamy do obiadu na rynku w Sanoku i wizyty w kościele pw Podwyższenia Krzyża Świętego. Jeśli uda się może pozbyć banerów reklamowych z restauracyjnych parasoli, będzie jeszcze ładniej…

Sanok-5024

Sanok-4994

DODATKOWE INFORMACJE:

Podobał Wam się wpis? Zainspirowaliśmy? A może macie inne opinie? Koniecznie dajcie znać w komentarzach, to dla nas bardzo ważne!

5 Comments

  1. Piękne zdjęcia i relacja. Skansen w Sanoku jest wyjątkowy i zawsze miło do niego wracam. A odnośnie ropy naftowej to w Łodynie nadal działa kopalnia. Pozdrawiam

    • Dziękujemy za miłe słowa, Dorota! Musimy zajrzeć do Łodyny w przy najbliższej sposobności! Pozdrawiamy!

  2. Urodziłam się w Bieszczadach, ale niestety mieszkam gdzie indziej. Skansen w Sanoku bardzo mi się podoba….jest takm cerkiew przeniesiona z Grąziowej, miejscowości w której mieszkałam po urodzeniu. Pozdrawiam wszystkich sympatyków Bieszczad:)

Dodaj komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Post comment