Oto i one! Przedstawiamy Wam listę najciekawszych i najpiękniejszych zamków na terenie Polski, które udało nam się dotychczas zobaczyć podczas naszych wycieczek po kraju. Milordzie, paniczu, i Ty, księżniczko! Wyruszajcie w drogę śladami arystokratów, królów i dworskich historii. Wierzymy, że takie zestawienie, wraz z odnośnikami do poszczególnych wpisów, okaże się dla Was pomocne przy planowaniu wycieczek śladami zamczysk i zameczków. Czy mamy tu jakiś miłośników architektury i historii…?

widoki na Zamek Tenczyn w Rudnie zdrona
Zamek Tenczyn

O polskich zamkach kilka faktów

Jednak nim przejdziemy do listy naszych ulubionych zamków w Polsce – kilka faktów na ich temat. Czy wiecie, ile zamków można znaleźć w Polsce? Według wyliczeń Narodowego Instytutu Dziedzictwa mamy ich dokładnie 402 obiekty. Zamki stanowią, jak to się pięknie nazywa,  0,57% ,,zabytków nieruchomych pod względem funkcji pierwotnej”. Brzmi to mało romantycznie – ale trzymajmy się terminologii. Co ciekawe niemal ¼ zamków, czyli 93 obiekty, znajduje się na terenie Dolnego Śląska. Jeśli chcecie podrążyć temat, polecamy lekturę ,,Raportu o stanie zachowania zabytków w Polsce 2017” na stronie NID.

Oczywiście większość z nich to dziś ruiny lub obiekty przebudowane i zaadaptowane do innych celów, ale Polska może pochwalić się kilkoma prawdziwymi perełkami i to właśnie do nich chcielibyśmy Was zaprosić.

Najpiękniejsze polskie zamki

Zamek Krzyżtopór w Ujeździe

Będąc w województwie świętokrzyskim, koniecznie trzeba zobaczyć Zamek Krzyżtopór we wsi Ujazd. To jeden z najlepiej zachowanych i najpotężniejszych w Polsce obiektów zwanych z włoskiego ,,pallazzo in fortezza”, czyli rezydencji magnackich otoczonych potężnymi umocnieniami bastionowymi. Charakterystyczny kształt murów w kształcie pięcioramiennej gwiazdy najlepiej widać z lotu ptaka.

Miejsce to do dziś wzbudza zachwyt turystów i nie inaczej było w naszym przypadku. Budowniczy ujazdowskiego zamku postawił na niespotykany w swoich czasach rozmach: piękne sale balowe i niezliczone komnaty rozświetlone przez promienie słońca, wpadające przez 365 okien – tyle, ile dni w roku. Do tego ogromne stajnie i piękne ogrody… Można się rozmarzyć!

Koniecznie zapukajcie do bram Zamku Krzyżtopór, gdzie czeka na Was kilka ciekawych tematycznie tras. Więcej informacji w naszej relacji na blogu.

Zamek Krzyżtopór w Ujeździe

Krzyżtopór. Najpiękniejszy zamek Świętokrzyskiego z lotu ptaka.
Dopiero z góry dokładnie widać otaczające zamek fortyfikacje.
Jeden z bastionów fortyfikacji zamku Krzyżtopór.
Z dołu też prezentuje się okazale.

Zamek w Golubiu

To krzyżacki zamek wybudowany na przełomie XIII i XIV wieku na wzgórzu dominującym nad Golubiem-Dobrzyniem. Jednym z najsłynniejszych mieszkańców zamku była Anna Wazówna, kobieta jak na jej czasy dość nietuzinkowa. Dziś golubski zamek słynie dzięki istniejącemu tam bractwu rycerskiemu i odbywającym się co roku słynnym w świecie zawodom rycerskim.

O Golubiu pisaliśmy przy okazji naszej rowerowej relacji z Kujawsko-Pomorskiego.

Zamek w Golubiu.
Zamek w Golubiu.
Zamek w Golubiu wznosi się nad wzgórzu.
Zamek w Golubiu. Widok z restauracji hotelu Vabank.

Zamek w Krasiczynie

Choć lekka forma krasiczyńskiej budowli kojarzy się raczej z pałacem, oprowadzający nas przewodnik rozwiał wszelkie wątpliwości co do przeznaczenia obiektu. Znajdujące się na rogach cztery potężne baszty, spinające obronne mury, dobitnie świadczą o tym, że obiekt pełnił funkcje obronne, a nie czysto reprezentacyjne. Stąd mówimy o zamku w Krasiczynie, a nie pałacu.

Po wyjaśnieniu sobie tych klasyfikacyjnych zawiłości, przejdźmy do sedna. Zamek w Krasiczynie to perła renesansu, pokryty sgraffito i wyróżniający się czterema basztami: Królewską, Szlachecką, Papieską i Boską.

Niestety zamek bardzo ucierpiał w 1940 roku, kiedy okupujące wojska sowieckie dokonały bezprecedensowych i bezmyślnych zniszczeń wyposażenia zamkowego. W wyniku fortelu udało uratować się jedną salę, ale o tym więcej w naszym wpisie na temat zamku w Krasiczynie.

Widok na most i fosę przy zamku w Krasiczynie.
Z wypełnioną wodą fosą zamek prezentowałby się jeszcze ładniej.
Widok na białą basztę w zamku Krasiczyn.
Baszta Papieska, jedna z czterech na zamku.

Zamek w Malborku

Tego największego na świecie zamku gotyckiego nie trzeba nikomu przedstawiać. Wpisany na listę światowego Dziedzictwa UNESCO zamek krzyżacki w Malborku robi wrażenie na wszystkich, którzy stanęli w cieniu jego wysokich murów. Nietrudno domyśleć się jaki szacunek zamek musiał budzić w czasach swojej świetności, kiedy pełnił rolę siedziby stolicy Państwa Krzyżackiego. Przekraczając jego mury, poddani, wrogowie i dyplomaci odwiedzający Malbork szybko uświadamiali sobie, z jaką potęgą mają do czynienia.

Zamek nigdy nie został zdobyty, tylko wykupiony w 1457 roku przez Kazimierza Jagiellończyka za ogromną sumę od nieopłaconych zaciężnych broniących twierdzy. To największy w Europie, a może i na świecie ceglany zamek. I choć może nie wygląda jak z ten z Disneylandu, ale właśnie ta surowość gotyku czyni go niezwykle pięknym. Szczególnie polecamy widok na zamek od strony rzeki Nogat, który jest wręcz pocztówkowy.

Zamek w Malborku to największy tego typu obiekt w Europie.
Zamek został wpisany na listę UNESCO.

Zamek Królewski na Wawelu

Najbardziej polski z zamków na naszej liście. Świadek wielkości i upadku Polski, symbol narodowy, siedziba królów polskich. Rozbudowywany przez kolejna stulecia przez polskich władców, jak i austriackich zaborców obiekt stał się swoistą mozaiką różnych stylów architektonicznych.

Zamek wybudowano na górującym nad Wisłą wapiennym wzgórzu Wawel, stąd potoczna nazwa tej warowni. W sąsiedztwie zamku stoi bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława, czyli katedra wawelska. Jest to najważniejsza nekropolia w kraju – miejsce pochówku władców, pisarzy i dowódców wojskowych.

Zamek Królewski na Wawelu jesienią.
I zimą.

Zamek w Łańcucie

Zamek w Łańcucie to prawdziwa perła Podkarpacia, która uniknęła wielu zniszczeń podczas burzliwych losów Polski. Potężne fortyfikacje bastionowe uniemożliwiły zdobycie, zrabowanie i pewnie spalenie go przez Szwedów, a z II wojny światowej wyszedł bez większego uszczerbku. Szczęśliwie najcenniejsze zbiory ostatni właściciel wywiózł specjalnym pociągiem podstawionym przez Wehrmacht do Szwajcarii. Mimo to zamek zachwyca nie tylko swoją bryłą, pięknym parkiem i ogrodem, ale i wnętrzami oraz bogactwem wyposażenia. Poza tym przy okazji wizyty w zamku zobaczyć można piękne wnętrza tutejszej synagogi, powozownie i muzeum ikon.

Wpis: Zamek w Łańcucie

Jedna z najlepiej zachowanych rezydencji magnackich w Polsce.
W przeciwieństwie do zamków w Krasiczynie czy Wiśniczu zachowawły się tu piękne zamkowe wnętrza.

Zamek w Wiśniczu

Niestety przez toczący się spór prawny zamek ma nieuregulowaną sytuację prawną, co utrudnia pozyskiwanie środków zewnętrznych na renowację tego pięknego obiektu. Pozostaje mieć nadzieję, że sytuacja się wyjaśni i obiekt odzyska swój blask.

Zamek w Wiśniczu wybudowany został na górującym nad okolicą wzgórzu. Wnętrza zamku pozbawione są wyposażenia i jego zwiedzanie ogranicza się do podziwiania samej budowli, z czego największe wrażenie robi kilka odrestaurowanych wnętrz, takich jak kaplica zamkowa.

Wpis: Nowy Wiśnicz i Wiśnicko-Lipnicki Park Krajobrazowy

I znów fortyfikacje bastionowe.

Zamek Ogrodzieniec

Dla nas jest to najpiękniejszy zamek na Szlaku Orlich Gniazd i jego symbol. Nie lada to wyróżnienie, bo trzeba przyznać, że pięknych obiektów na wspomnianym szlaku nie brakuje. Ruiny Zamku Ogrodzieniec robią wrażenie nie tylko swoją wielkością, ale przede wszystkim, wkomponowaniem całej zamkowej bryły w wapienne skały Jury Krakowsko-Częstochowskiej- aż ma się wrażenie, że zamkowe mury i baszty od zawsze stanowiły integralną część tego miejsca.

Wpis: Zamek Ogrodzieniec

Przy budowie Zamku Ogrodzieniec do perfekcji wykorzystano jurajskie skałki.

Zamek w Chęcinach

To według nas zamek numer dwa w województwie świętokrzyskim, po Zamku Krzyżtopór. Jego czasy świetności przypadają na czasy piastowskie, kiedy był ważnym ośrodkiem władzy królewskiej. Kolejne stulecia to powolny upadek zamku, ale dzięki ostatniej renowacji odzyskał trochę ze swojego dawnego splendoru. Na nas największe wrażenie zrobił z daleka. Jego potężne kamienne wieże i mury z charakterystycznymi ceglanymi przybudówkami sprawiają, że wygląda pocztówkowo. Koniecznie trzeba wejść na zamkową wieżę, z której doskonale widać układ zamku i przebieg jego murów oraz skąd roztacza się piękny widok na okolice Chęcin.

Wpis: Co zobaczyć w województwie świętokrzyskim?

Wpis: Rowerem wokół Kielc.

Zamek w Niedzicy

Można powiedzieć, że pierwszy zamek o węgierskich korzeniach na naszej liście najpiękniejszych zamków w Polsce. Miejsce w pełni zasłużone, gdyż wznosząca się na wysokim brzegu zbiornika Czorsztyńskiego średniowieczna warownia prezentuje się niezwykle malowniczo.

Zamek został wybudowany przez Węgrów w celu obrony węgiersko-polskiej granicy biegnącej dawniej przez Spisz. Dziś te tereny to już polskie ziemie i niejeden Polak poszukiwał rzekomego ukrytego na zamku cennego skarbu… 😉

Wpis: VeloDunajec – rowerem przez Tatry, Pieniny i Beskidy

Nie mamy chyba zbyt wielu zamków tak pięknie położonych jak ten w Niedzicy.
A w tle Pieniny.

Zamek Pieskowa Skała

Zamek wybudowano na zboczu Doliny Prądnika jako część systemu obronnego zachodniej granicy Małopolski, który znany jest dziś wszystkim jako Szlak Orlich Gniazd. Sam obiekt stanowi jedną z większych atrakcji Ojcowskiego Parku Narodowego.

Warto wspomnieć o pozostałościach drugiego piastowskiego zamku, którego malownicze ruiny podziwiać można w centrum parku narodowego – Ojcowie.

Oczywiście przy okazji odwiedzin Zamku Pieskowa Skała koniecznie zarezerwujcie sobie dodatkowy czas na spacer po parku. Jeśli chcecie wiedzieć, co warto tam zobaczyć, zajrzyjcie do naszego przewodnika po atrakcjach Ojcowskiego Parku Narodowego.

Wpis: Ojcowski Park Narodowy- Atrakcje turystyczne i porady

Zamek Królewski w Warszawie

Choć początki zamku sięgają XIV wieku, zamek zyskał swoją rangę za panowania Zygmunta III Wazy, kiedy stał się rezydencją królewską i miejscem obrad sejmu. To tu przez długie lata podejmowano najważniejsze decyzje w kraju, a kolejni władcy upiększali i przerabiali zamkowe wnętrza. Niestety wiele cennych przedmiotów zniknęło z zamku w czasie potopu szwedzkiego i później, za zaborów. W czasie II wojny światowej Niemcy zbombardowali zamek już w 1939 roku, a potem, w 1944 wysadzili go w powietrze, doszczętnie niszcząc tak ważny dla kraju symbol państwowości. Do dziś w internecie można odnaleźć zdjęcia Warszawy, na których nie ma nawet śladu po zabytkowej rezydencji- odbudowa ruszyła dopiero w 1971 roku, a prace prowadzono dzięki zebranym przez społeczeństwo środkom. Dziś można nie tylko zwiedzać zrekonstruowane wnętrza, ale również wybrać się na spacer po królewskich ogrodach i ładnie odrestaurowanym podzamczu.

Zamek w Pszczynie

Zamek w Pszczynie to prawdziwa perełka na polskich ziemiach – podobnie jak obiekt w Łańcucie, pszczyński zamek zachował się bardzo dobrze wśród dziejowych zawieruch i znakomita część zamkowych wnętrz to ,,oryginały”. Jeśli dodać do tego intrygującą historię zamożnych śląskich rodów oraz fakt, że z pszczyńskiego zamku Cesarstwo Niemieckie prowadziło kampanię I wojny światowej, nie pozostaje nic innego, niż wybrać się do Pszczyny.

Zamek w Pszczynie

Oczywiście to nie wszystkie polskie zamki!

Jak już wspomnieliśmy na wstępie, nie jest to lista wszystkich polskich zamków, tylko tych które do tej pory udało nam się zobaczyć. Listę będziemy aktualizować o kolejne obiekty, a mamy na oku kilka dobrze jak i mniej znanych zamków. Wstyd się przyznać, ale przed nami jeszcze takie hity, jak zamki Książ, Czocha czy Moszna, albo zamki, które widzieliśmy dawno temu i chętnie odwiedzimy je ponownie jak zamek w Kwidzynie czy Gniewie.

Docelowo postaramy zamknać się naszą listę w liczbie 20 najpiękniejszych zamków. Coś czujemy, że to będzie trudne zadanie.

Dajcie znać, które polskie zamki według Was zasługują na miano najpiękniejszych – chętnie zaczniemy nasze zwiedzanie właśnie od nich!

6 komentarzy

  1. W siedmiu byłem 🙂 jeden (Krzyżtopór, planuję na przyszły rok odwiedzić . Pozostałe z listy myślę, ze kiedyś odwiedzę , tym bardziej bardo o nich interesująco piszecie 🙂
    A co do propozycji , to może z mojego podwórka ( Opolszczyzna ) kilka propozycji :
    1) Zamek Piastów Śląskich w Brzegu zwany Śląskim Wawelem
    2) Książęcy Zamek Niemodlin
    3) Zamek w Otmuchowie
    4) Zamek w Rogowie Opolskim
    Trochę tego jest 🙂

    I jeszcze Dolny Śląski gdzie jest chyba największe skupisko zamków i pałaców (tym bardziej, ze to moje rodzinne strony Ziemia Kłodzka) to nie mogę nie napisać o Zamku w Kamieńcu Ząbkowickim 🙂
    I na koniec Zamek na Skale w Trzebieszowicach niedaleko Kłodzka . Obecnie hotel ale dostępny do zwiedzania . Jeden z nielicznych obiektów na tamtych terenach , który przetrwał zawieruchy dziejowe .

    Tak wiec macie gdzie pojechać i o czym pisać na długie miesiącu …………. 😉

    Pozdrawiam ciepło 🙂

    • Hej Artur! Dziękujemy za masę inspiracji! Opolszczyzna jeszcze przed nami, a i Dolny Śląsk znamy głównie z przejażdżki po okolicach Jeleniej Góry. Niestety z Krakowa często jest problem z dojazdem w te strony, ale jak już kiedyś się zmotoryzujemy… A Opolszczyzna w sumie rzut kamieniem, więc trochę kusi :)! Pozdrawiamy!

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Opublikuj komentarz